امروز دوشنبه 04 مهر 1401

روش تدریس نوین طرح شبکه ای نقشه مفهومی

0

مراحل:

1- استخراج نکات کلیدی درس، روخوانی درس به صورت گروهی-توجه به عناوین و نکات کلیدی-یاداشت برداری از مطالب.

2- تشخیص وتقسیم بندی نکات کلیدی در شاخه های اصلی و فرعی و فرعی تر ودر نظر گرفتن یک طرح ویژه به صورت نقشه یا شبکه برای این نکات و تعیین تعداد شاخه های اصلی و فرعی

3- تکمیل نقشه ونوشتن مفاهیم اصلی و فرعی داخل آن واستفاده از رنگ،کادرهایی با شکل های متفاوت،فونت،علایم و...برای ایجا د تصویر برداری مناسب ذهنی (تصویر برداری مناسب ذهنی سبب می شود هنگام مرور یا باز یابی،تمامی مطالب بدون تداخل به ذهن متبادر گردد و با فعال نمودن نیمکره راست یادگیری و پایداری مطالب در حافظه افزایش یابد.)

4- ارزشیابی: بررسی نقشه های مفهومی دانش آموزان،بحث وگفت وگو جهت اصلاح نقشه ها،وارائه ی سوال به صورت نقشه ی مفهومی از درس توسط معلم.

انواع طرح شبکه ای:

طرح شبکه ای را می توان به شکل های مختلفی رسم نمود و هریک ازین شکل ها ویژگی. کاربرد خاصی دارند.

1– مدل شعاعی: در این مدل عنوان اصلی در وسط کادر و شاخه های اصلی در اطراف و شاخه های فرعی به شاخه های اصلی متصل می شوند.

2– مدل همپوشی: این مدل در مواردی بکار میرود که میان مطالب وجوه مشترک وجود دارد و تأکید بر ویژگیهای مشترک میان مطالب اصلی است.

3– مدل مجموعه ای: در این مدل عنوان اصلی در سمت راست مجموعه و شاخه های اصلی به آن متصل شده و شاخه های فرعی نیز به شاخه اصلی بصورت مجموعه اضافه می شود.

4 – مدل چارت سازمانی:این مدل به دلیل نظم و زیبائی بیشترین کاربرد در تدریس محتوای درسی را دارد. در این مدل عنوان اصلی در بالای طرح و شاخه های فرعی در پائین به آن متصل می شوند و مطالب فرعی هر شاخه نیز به ترتیب در زیر آن واقع می شود و در صورت داشتن زیر شاخه، می توان به دلخواه با استفاده از اشکال هندسی زیر شاخه های فرعی را ادامه داد.

محدودیت ها:

1-تمام دروس را نمی توان با این روش آموزش داد ولی برخی دروس قابلیت بیشتری برای اجرای این روش دارند. معمولاً دروسی که در باره ی تقسیم بندی و طبقه بندی و بیان ویژگیهای آنها می باشند، بیش ترین کاربرد را برای اجرای این الگو دارند.

2- ضعف مهارت خواندن در بسیاری از دانش آموزان از دیگر نکات محدودیت آفرین در استفاده از این روش است

لذا ایجاد زمینه مناسب برای تمرکز حواس هنگام مطالعه و روخوانی ضروری ست

محاسن:

از محاسن این روش می توان به افزایش میزان علاقه به مطالعه و سرعت، افزایش چشمگیر یادگیری وتقویت نظم پذیری اشاره کرد.

راهبردها:

راهبردهایی جهت فراگیران قوی:ازین قراگیران بخواهید برای یک درس چند مذل نقشه مفهومی تهیه کنند.

از انها بخواهید در استخراج و دسته بندی نکات کلیدی به هم شاگردی های خود کمک کنند.

راهبردهایی جهت فراگیران ضعیف:در بعضی موارد مانند یاداشت برداری و رسم نقشه ان ها را تشویق به فعالیت کنید و انها را برای کار گروهی تشویق کنید.

تکلیف برای فراگیران:از فراگیران بخواهید برای درس مورد نظر یک سوال به صورت نقشه مفهومی تهیه کنند و برای جلسه بعد بهترین نقشه مفهومی مورد تایید کلاس را به صورت زیبا روی مقوا کشیده و در کلاس نصب کنند.

راهبرد هایی جهت پرورش تفکر خلاق:از فراگیران بخواهید برای نقشه مفهومی که شما به آنها می دهید یک متن بنویسندو طراحی نقشه را با تصویر همراه سازند.

وظایف معلم و دانش آموز

مراحل فعالیت معلم فعالیت دانش آموزان

(1) استخراج مفاهیم کلیدی انتخاب موضوع درس

ارائه توضیحات کوتاه در باره ی موضوع درس روخوانی درس و یادداشت برداری

(2) تشخیص مفاهیم اصلی از فرعی هدایت دانش آموزان برای انتخاب مدل نقشه

هدایت دانش آموزان برای تشخیص مطالب اصلی از فرعی تصمیم گیری در باره ی مدل، تعداد شاخه های اصلی و فرعی

تشخیص مفاهیم اصلی از فرعی

(3) تکمیل نقشه پاسخگوئی هوشمندانه به سوالات فراگیران و جلوگیری از شتابزدگی آنها

هدایت دانش آموزان برای تنظیم نکات کلیدی و جلوگیری از حجیم شدن نقشه رسم نقشه مفهومی

نوشتن مفاهیم اصلی و فرعی داخل نقشه با استفاده از رنگ ها و اشکال هندسی و با نوع خط

(4) ارزشیابی هدایت دانش آموزان برای اصلاح نقشه ها

طرح سؤالات به صورت شبکه مفهومی بحث و گفتگو در باره نقشه ها

اصلاح نقشه ها و پاسخ گویی به سؤالات معلم

این الگو قابل تلفیق با سایر الگو های تدریس نیز می باشد.